Jaskinia Niedźwiedzia - Trasa Turystyczna

Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie jest najdłuższą jaskinią w Sudetach i jedną z najbardziej rozległych oraz najgłębszych w całej Polsce. Jej struktura ma układ poziomy i składa się z trzech kondygnacji. Długość znanych korytarzy i komór przekracza 4,5 km, a maksymalna głębokość sięga około 105 metrów.

Najwyższy poziom zachował się jedynie fragmentarycznie. Środkowy poziom, udostępniony dla zwiedzających, zachwyca turystów dobrze zachowaną i różnorodną szatą naciekową oraz licznymi szczątkami fauny z epoki lodowcowej. Najniższe partie są zamknięte dla ruchu turystycznego. W tzw. Partiach Mastodonta, odkrytych w 2012 roku, przygotowywana jest nowa, efektowna trasa turystyczna.

Rezerwat Przyrody „Jaskinia Niedźwiedzia”

W 1977 roku utworzono rezerwat przyrody w celu ochrony samej jaskini oraz cennego otaczającego ją ekosystemu. W 2023 roku obszar ten został powiększony i obecnie obejmuje 233 hektary. Celem rezerwatu jest ochrona rzadkich i chronionych gatunków roślin oraz naturalnych zbiorowisk leśnych. Obszar ten pełni również funkcję strefy ochronnej dla samej jaskini, bogatej w formy naciekowe i zawierającej cenne znaleziska paleontologiczne z epoki plejstocenu. Rezerwat obejmuje zachodnią część góry Stroma (1166 m n.p.m.) oraz górną część doliny potoku Kleśnica, gdzie występują stanowiska świerka sudeckiego oraz fragmenty naturalnych lasów mieszanych.

Geologia i geneza jaskini

Jaskinia Niedźwiedzia powstała w związku z obecnością skał węglanowych, zwłaszcza marmurów tworzących Masyw Śnieżnika, których wiek sięga aż 600 milionów lat – okresu prekambru. Te skały powstały z osadów organizmów żyjących w pradawnych morzach.

Zjawiska krasowe, które doprowadziły do powstania jaskini, są ściśle związane z działaniem wody – główną rolę odegrał tu potok Kleśnica, płynący u podnóża jaskini. Około 28 milionów lat temu wody powierzchniowe zaczęły przenikać przez pęknięcia i szczeliny w skale, co zapoczątkowało formowanie się podziemnych korytarzy, sal i kominów. Działalność wody nie tylko eroduje skały, ale także tworzy imponujące formy naciekowe o rozmaitych kształtach i barwach.

W okresach zlodowaceń w jaskini powstawały osady, w których zachowały się liczne szczątki zwierząt. Najwięcej znalezisk pochodzi od niedźwiedzia jaskiniowego (Ursus spelaeus), co zadecydowało o nazwie jaskini. Oprócz tego odkryto kości lwa i hieny jaskiniowej, wilków, żubrów, kun, nietoperzy różnych gatunków, bobrów, saren, dzików, lisów i gryzoni. Źródła tych szczątków są zróżnicowane – niektóre należą do zwierząt, które zamieszkiwały jaskinię, inne do ofiar drapieżników lub zostały przyniesione przez wodę.

Trasa turystyczna w Jaskini Niedźwiedziej - opis

Zwiedzanie Jaskini Niedźwiedziej odbywa się z przewodnikiem i trwa około 45 minut. Trasa prowadzi przez środkowy poziom jaskini, który jest udostępniony turystycznie i bogaty w zjawiska krasowe oraz znaleziska paleontologiczne.

Wycieczka rozpoczyna się od przejścia przez śluzę wejściową, skąd turyści kierują się nad Wielką Szczelinę – miejsce, z którego widać dolne partie jaskini oraz historyczne Stare i Nowe Partie odkrywane na początku eksploracji w latach 70. XX wieku. W pobliżu znajduje się Salka Nietoperzy, gdzie żyje około 200 nietoperzy z sześciu różnych gatunków.

Jednym z najważniejszych punktów trasy jest Sala Lwa Jaskiniowego, w której odnaleziono czaszkę prehistorycznego lwa – gatunku pośredniego między dzisiejszym lwem a tygrysem. W Sali Niedźwiedzia Jaskiniowego podziwiać można szkielet największego znanego gatunku niedźwiedzia, który osiągał masę do 900 kg i żywił się głównie pokarmem roślinnym.

Trasa prowadzi przez Korytarz Odkrywców – wąski, oświetlony chodnik wykopany w osadach, którym poruszali się pierwsi badacze. Dalej zwiedzający wchodzą do Korytarza Stalaktytowego, gdzie można zaobserwować aktywne procesy krasowe – krople wody nadal osadzają kalcyt, tworząc stalaktyty, stalagmity, polewy i fantazyjne formy naciekowe.

Kulminacją trasy jest Sala Pałacowa, nazwana tak z powodu bogactwa form naciekowych przypominających elementy pałacowego wystroju. Znajdują się tu m.in. Lichtarz, Czerwone Jeziorko, Wielka Draperia oraz liczne nacieki o oryginalnych nazwach nadanych przez odkrywców, np. Język Teściowej czy Pierś Afrodyty. W Zaułku Pagodowym podziwiać można nacieki przypominające wschodnie pagody oraz tzw. polewy czekoladowe. W Zaułku Heliktytowym występują rzadkie, powykręcane formy naciekowe – heliktyty.

Na końcu trasy znajduje się szczelina z zaklinowanym szkieletem niedźwiedzia jaskiniowego – jedno z najciekawszych i najbardziej tajemniczych znalezisk w jaskini, które prawdopodobnie zostało przyniesione przez wodę.

Zwiedzanie Jaskini Niedźwiedziej pozwala nie tylko podziwiać unikatowe formy geologiczne i naciekowe, ale również zrozumieć procesy krasowe, historię życia na Ziemi i znaczenie ochrony przyrody. To wyjątkowa lekcja geologii, paleontologii i ekologii w naturalnym środowisku.

Galeria zdjęć

Zdjęcie: Stroński Park Aktywności "Jaskinia Niedźwiedzia"

Informacje organizacyjne dla wycieczek szkolnych:

Aktualizacja 30.06.2025

 * ceny i godziny otwarcia aktualne na dzień aktualizacji artykułu. Mogą się różnić od rzeczywistych. Przed przyjazdem do lokalizacji zalecamy sprawdzenie tych danych na stronach internetowych obiektu.

Zobacz na mapie jak dojechać do Jaskini Niedźwiedziej: