Muzeum Tradycji Regionalnych

Muzeum Tradycji Regionalnych, będące oddziałem Muzeum Narodowego w Szczecinie, mieści się w zabytkowym Pałacu Sejmu Stanów Pomorskich przy ul. Staromłyńskiej 27. To neobarokowa budowla projektu Gerharda Corneliusa de Walrave’a, wybudowana w latach 1726–1729 na polecenie króla Fryderyka Wilhelma I. Pierwotnie służyła jako miejsce obrad lokalnego samorządu i rezydencja królewska podczas wizyt w Szczecinie. Charakterystyczne herby Pomorza i króla Prus umieszczono nad wejściem, a bogato zdobiona elewacja ukazuje dawne znaczenie tej instytucji.

W okresie międzywojennym pałac przekształcono w Pomorskie Muzeum Krajowe, a po II wojnie światowej znalazł się w strukturach Muzeum Pomorza Zachodniego, przekształconego później w Muzeum Narodowe w Szczecinie. Dziś wypełnia go przede wszystkim sztuka i historia Pomorza – od średniowiecza po nowożytność.

Co można zobaczyć w Muzeum Tradycji Regionalnych w Szczecinie?

Wnętrze zostało podzielone na cztery stałe wystawy tematyczne. Pierwszą z nich jest „Świt Pomorza. Kolekcja starożytności pomorskich”. Prowadzi ona podróż do czasów najdawniejszych, ukazując artefakty, które dokumentują wczesne osadnictwo, wczesnośredniowieczne tradycje i kontakty handlowe. Eksponaty archeologiczne oddają klimat pradawnej wspólnoty, zanim Pomorze stało się zintegrowanym integralnym elementem średniowiecznej Europy.

Druga stała wystawa, zatytułowana „Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII w.“, zgromadziła kolekcję sztuki związanej z dynastią Gryfitów. Szczególnie cenne są dzieła dworskie, w tym portret Filipa I pędzla Lucasa Cranacha Młodszego, majestatyczne Drzewo genealogiczne książąt czy klejnoty książęce – w tym wysadzana diamentami egreta księcia Franciszka I oraz portret z katedry w Merseburgu.

Trzecią atrakcją stałej oferty jest „Gabinet Pomorski. W zwierciadle monet, banknotów i pieczęci“. Kolekcja pieczęci miejskich i cechowych pozwala poznać dawną administrację i życie rzemieślnicze Szczecina od XIV do XIX wieku. Część poświęcona monetom i notgeldom (banknotom zastępczym) z okresów kryzysowych (np. I wojna), a także dwa skarby – z Pyrzyc i Choszczna – przedstawiają historię pieniądza pomorskiego od książęcych denarów po czasy nowożytne.

Ostatnia stała wystawa to „Stare srebra“. Prezentuje wyroby złotnicze od średniowiecza do secesji. Szczególną uwagę przyciągają legendarne średniowieczne pierścienie i bogato zdobione naczynia liturgiczne. 

Wystawy tworzą harmonijną ścieżkę – od przedmiotów codziennego użytku i administracji przez symbolikę dynastyczną i rzemiosło artystyczne. Dzięki temu zwiedzający mogą zobaczyć, jak rozwijał się lokalny patriotyzm, kultura materialna i społeczna tożsamość miasta.

Lekcje muzealne i warsztaty

Edukacja stanowi ważny element działalności muzeum. Lekcje i warsztaty są prowadzone w przyjaznej formule. Poprzez warsztaty plastyczne dzieci uczą się kaligrafii dawnych pieczęci lub komponują własne ornamenty podobne do sreber. Często uzupełniane są one scenkami edukacyjnymi – na przykład o mennictwie – i interaktywnymi elementami, np. dotykowymi replikami monet. Zajęcia są dostosowane do wieku i standardów programowych, odbywają się dla klas szkolnych i przedszkolaków.

Przykładowe tematy lekcji realizowanych w Muzeum:

Książęta z rodu Gryfitów - Ciekawostki z życia władców na wesoło - Na wystawie Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII wieku uczniowie poznają przedstawicieli rodziny książęcej i ich przydomki (Wielki, Pobożny, Uczony, Stary itd.), dowiedzą się, dlaczego tymi mianami obdarzano poszczególnych władców. Portrety pomogą dowiedzieć się, jak wyglądali, gdzie jeździli na wycieczki, co lubili robić, w co się bawić, jakie maksymy często powtarzali, co kolekcjonowali i gromadzili oraz co przysparzało im zmartwień, a z czego czerpali największą radość.

Historia pieniądza – od muszelek kauri do karty bankomatowej. - Kilka tysięcy lat przed naszą erą ludzie nie znali pieniędzy. Walutą wymienną było wszystko to, co w danej społeczności  miało uznaną wartość, na przykład żywność, narzędzia, tkaniny, ozdoby. Na zajęciach uczniowie poznają historię pieniądza od muszelek kauri do karty bankomatowej. Dowiedzą się również, jak wyglądały pierwsze formy handlu i płatności, kiedy pojawiły się monety i banknoty. Uczestnicy lekcji zapoznają się z takimi pojęciami jak moneta (awers, rewers), banknot, mennica, mincerz, płacidło oraz wirtualne przelewy. Poznają przysłowia dotyczące pieniędzy oraz zobaczą oryginalne monety bite na Pomorzu Zachodnim.

Bursztyn – bałtyckie złoto - W czasie zajęć uczniowie poznają historię bursztynu, jego właściwości oraz legendy z nim związane. Zapoznają się ze znaczeniem słowa „bursztyn” i kolorami tego kamienia. Otrzymają odpowiedź na pytanie: Co to jest szlak bursztynowy i jak on przebiegał? Co to jest inkluzja? Czy bursztyn się pali? Czy rozpuszcza się w wodzie? Czy się elektryzuje? Jakie miał zastosowanie w przeszłości, a jakie ma współcześnie? Warsztaty odbywają się na wystawie Świt pomorza. Kolekcja starożytności pomorskich

Obszerny program zajęć edukacyjnych dostępny jest na stronach informatora. Pobierzesz go pod tym linkiem: INFORMATOR EDUKACYJNY (aktualizacja 06.2025)

Muzeum Tradycji Regionalnych to miejsce, w którym przeszłość staje się dostępna za pomocą konkretnych przedmiotów.  Dzieci mają szansę zobaczyć, dotknąć i przeżyć regionalne dziedzictwo w sposób angażujący. To miejsce przyczynia się do wzmacniania więzi z regionem i pobudza ciekawość wobec kultury materialnej. Jeśli planujesz odwiedzić Szczecin z dziećmi, wejdź na inną naszą stronę i poznaj Najlepsze atrakcje dla dzieci w Szczecinie.

Galeria zdjęć

Zdjęcie: Muzeum Narodowe w Szczecinie Fot. Piotr Nykowski

Informacje organizacyjne dla wycieczek szkolnych:

Aktualizacja 16.06.2025

* ceny i godziny otwarcia aktualne na dzień aktualizacji artykułu. Mogą się różnić od rzeczywistych. Przed przyjazdem do lokalizacji zalecamy sprawdzenie tych danych na stronach internetowych obiektu.

Zobacz na mapie jak dojechać do Muzeum Tradycji Regionalnych: