Skansen Lokomotyw Zduńska Wola Karsznice

Na terenie Powiatu Zduńskowolskiego, w Zduńskiej Woli Karsznicach, znajduje się Skansen Lokomotyw. Jest pamiątką z lat świetności ważnego węzła kolejowego jakim były Karsznice na trasie magistrali węglowej Śląsk-Porty. Powstał w 1990 r. z inicjatywy ówczesnych pracowników i naczelnika Zakładu Taboru Zduńska Wola Karsznice. Po wielu latach, nieco zapomniany i zaniedbany, na skutek przekształceń własnościowych stał się Filią Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola. Dzięki włączeniu w struktury istniejącej placówki kultury, zaangażowaniu lokalnych władz i pasjonatów kolejnictwa, powoli wraca do dawnego blasku i już teraz jest swego rodzaju wizytówką kolejarskiego osiedla, a także miasta i regionu.

W ciągu ostatnich lat Skansen odwiedzili goście z wielu zakątków Polski, jak i świata. Wizytówką Skansenu jest wąskotorowa lokomotywa parowa Px48-1723 z 1953 r. z tenderem ustawiona przy wjeździe na osiedle Karsznice u zbiegu ulic Karsznickiej i Łaskiej w Zduńskiej Woli. Zanim trafiła do zbiorów, przez krótki czas stanowiła atrakcje na terenie karsznickiego przedszkola.

Po przekroczeniu bramy Skansenu zwiedzających witają trzy parowozy manewrowe: TKp-20 "Śląsk". TKh-4027 "Ferrum", TKb-10 "Baziel". Na przeciwko nich stoi parowy żuraw samojezdny z 1943 r. wyprodukowany przez amerykańską firmę Industrail Brownhoist Corporation i przekazany Polsce w 1945 r. w ramach pomocy gospodarczej. Obok niego znajduje się wirowy pług odśnieżny W-14 z 1944 r. również o napędzie  parowym.

Jednym z największych eksponatów Skansenu jest parowóz Ty 246-22 "American" wyprodukowany w 1947 roku w USA. Jest jednocześnie jedynym zachowanym w Polsce parowozem tej serii!

Polska kupiła 100 sztuk tej lokomotywy z przeznaczeniem do prowadzenia pociągów towarowych na magistrali Śląsk-Porty. W swoim czasie były to maszyny o wielu nowoczesnych rozwiązaniach technicznych. Jednym z nich był mechaniczny podajnik węgla, tzw. stoker (w Skansenie również jako oddzielny eksponat).

Na terenie Skansenu znajdują się liczne parowozy używane do prowadzenia lekkich i ciężkich pociągów, a także pociągów pospiesznych, towarowych, manewrowych, ratunkowych czy obsługi bocznic.  Niektóre z nich budowane były z części niemieckich parowozów wojennych. Ciekawymi eksponatami są: wagon bagażowy z 1922 roku (Wirtemberskiej Kolei Miejskiej) oraz wagon towarowy kryty z 1914 roku (spotykany w składach pociągów towarowych w okresie II Wojny Światowej, używany w transportach wojskowych, a także do przewozu więźniów obozów koncentracyjnych. Najstarszym obiektem na terenie Skansenu jest wrak "Wirtemberskiego" wagonu osobowego systemu amerykańskiego z 1866 roku.  

Na terenie Skansenu  znajduje się również Izba Historii zlokalizowana w zabytkowym budynku dawnej olejarni z 1931 r. Zgromadzone są tam pamiątki, dokumenty, fotografie, prezentujące dzieje tutejszego zakładu i ludzi  z nim związanych.  Wśród zbiorów są trofea sportowe, modele lokomotyw, a także pamiątki dokumentujące działalność kolejarskiego ruchu oporu w czasie II Wojny Światowej.

W Skansenie zobaczyć można szereg innych urządzeń technicznych eksploatowanych na kolei. Są to między innymi:

• Lokomobila z 1942 r. - maszyna parowo-tłokowa produkcji niemieckiej przeznaczona do napędu generatora prądu i pomp w małych elektrowniach.
• Silnik spalinowy Perkun z 1928 roku. Ten typ silników był stosowany w przepompowniach kolejowych stacji wodnych.
• Agregat prądotwórczy z 1936 r.
• Tokarka kołowa produkcji amerykańskiej z 1945 r.
• Ślimakowy podajnik stokera.

Ciekawostką jest wagonik kolejki z Gubałówki z 1936 r. wraz z maszyną napędową, silnikiem i hamulcem produkcji szwajcarskiej.

Galeria zdjęć:

Autor: Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola

Informacje organizacyjne dla wycieczek szkolnych:

 * ceny i godziny otwarcia aktualne na dzień aktualizacji artykułu. Mogą się różnić od rzeczywistych. Przed przyjazdem do lokalizacji zalecamy sprawdzenie tych danych na stronach internetowych obiektu.

Zobacz jak dojechać do Skansenu Lokomotyw Zduńska Wola Karsznice: