Ulica Pomorska - Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Przy ul. Pomorskiej 2 w trakcie wojny znajdowała się siedziba gestapo. Z tego okresu zachowały się cele dawnego aresztu- miejsca, w których torturowano i mordowano Polaków.

Wystawa przybliża losy Towarzystwa Obrony Zachodnich Kresów Polski oraz dzieje Domu Śląskiego, oraz losy zwykłych osób wobec terroru III Rzeszy, oraz następnie w stosunku do władzy ludowej. Wystawę tworzą wspomnienia, listy, oraz inne pamiątki z tego okresu, oraz wirtualne archiwum informacji o ofiarach. 

Gmach przy ul. Pomorskiej 2 wybudowano w latach 1931–1936 z inicjatywy Towarzystwa Obrony Kresów Zachodnich. Mieściła się w nim bursa i schronisko turystycznego dla młodzieży śląskiej studiującej i odwiedzającej Kraków (stąd nazwa Dom Śląski).
13 września 1939 r. budynek został zajęty przez niemieckie formacje policyjne i do 17 stycznia 1945 r. był siedzibą Komendy Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w dystrykcie Kraków.
Po wojnie Dom Śląski przekazano w administrowanie Lidze Obrony Kraju, która z biegiem czasu stała się formalnym właścicielem obiektu. Od 1981 r. jest to jedyne miejsce pamięci narodowej w Krakowie z czasów II wojny światowej objęte muzealną opieką.

Cele z inskrypcjami więźniów

Dom Śląski w latach 1939–1945 był siedzibą Komendy Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa dystryktu Kraków, której wydział IV stanowiła Tajna Policja Państwowa (Geheime Staatspolizei) – gestapo. W Krakowie gestapo stało się głównym narzędziem okupacyjnego terroru i postrachem dla polskiej i żydowskiej ludności miasta.
Budynek Domu Śląskiego był przez cały okres okupacji miejscem kaźni i męczeństwa tysięcy Polaków i osób innych narodowości (liczba więzionych nie jest dokładnie znana).
Tutaj, w pomieszczeniach I i II piętra odbywały się przesłuchania osób przywożonych najczęściej z wiezienia przy ul. Montelupich. Natomiast część piwnic, zamieniona na cele, służyła jako areszt. Funkcjonariusze gestapo poddawali więźniów brutalnym i sadystycznym torturom fizycznym i psychicznym, które niejednokrotnie prowadziły do kalectwa lub śmierci przesłuchiwanych.

Na ścianach trzech pomieszczeń wykorzystywanych jako cele więzienne zachowały się inskrypcje z lat 1943-1945, pozostawione przez osoby zatrzymane i tu przesłuchiwane. Więźniami byli przedstawiciele wszystkich warstw społecznych, o różnych przekonaniach politycznych, aresztowani za czyny wymierzone w okupanta i jego politykę, czyli niemieckie „dzieło odbudowy Generalnego Gubernatorstwa”.

Fotografie: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Informacje organizacyjne dla wycieczek szkolnych:

 * ceny i godziny otwarcia aktualne na dzień aktualizacji artykułu. Mogą się różnić od rzeczywistych. Przed przyjazdem do lokalizacji zalecamy sprawdzenie tych danych na stronach internetowych obiektu.

Zobacz na mapie jak dojechać do Ulicy Pomorskiej w Krakowie: